De fotograaf

1877

‘Hilde’, roept moeder, ‘moet je niet naar school? Je naaiwerk ligt hier nog.’ Hilde gaat elke dinsdag naar de meisjesschool voor naailes. ‘Vandaag niet moeder!’ roept Hilde terug, ‘Juffrouw Kok is naar haar ouders in Rotterdam. Ik ga vandaag met vader mee.’ ‘Je zou ook kunnen helpen in de winkel als je toch niet naar school gaat’, zucht moeder. Hilde doet alsof ze het niet hoort. Vader heeft beloofd dat zij vandaag een foto mag maken en die kans laat ze zich niet ontglippen!

Aan de overkant van de straat heeft vader zijn winkel in boeken en foto’s. Daar heeft hij ook al zijn fotospullen. Zijn statief en de grote houten camera, maar ook glazen platen en fotopapier. Als Hilde binnenkomt, staat vader in de donkere kamer achter de winkel klaar met een glasplaat. Voordat ze beginnen, doet hij de deur dicht zodat het helemaal donker is in de kamer. Gelukkig heeft Hilde eerst gekeken waar alles staat en ligt. Haar ogen moeten even wennen aan het donker en dan gaat ze aan de slag. Met een kwastje smeert ze een vloeistof op de plaat. Dan dompelt ze de plaat in een bak met een zilverkleurige vloeistof. En dan gaat de glasplaat in een dunne houten doos. Als vader en Hilde op stap gaan, draagt vader het statief en de camera. Hilde draagt de houten doos met de glasplaat.

Samen lopen ze de Leeuweringerstraat uit en voor de brug gaan ze naar rechts. Tot twintig jaar geleden stond daar de Linschoterpoort. Hilde heeft dat nooit meegemaakt, toen was ze nog niet geboren, maar haar vader heeft haar daarover verteld. De Linschoterpoort is al in 1857 gesloopt. In de laatste jaren is hier nog veel meer veranderd. Voor de Linschoterpoort lag vroeger een bolwerk. Als je uit de poort kwam, maakte de weg een flinke bocht over dat bolwerk en zo kwam je dan op de Zuid-Linschoterzandweg. Dat bolwerk lag ook voor de Walbrug en de rivier ging om het bolwerk heen. De stadswal ging over de Walbrug en dan naar weer een ander bolwerk, de Schutterstoren. Daar lag een gracht omheen, dus je kon niet zomaar op de Noord-Linschoterzandweg komen, dat kon alleen met een enorme omweg over de Westsingel en de Oude Singel. Nou ja, als je met paard en wagen was. Lopend kon je buiten de poort over een hoge houten brug over de Linschoten, een kwakel. Maar zeven jaar geleden is de stadswal hier afgegraven en toen is de Noord-Linschoterkade aangelegd naar de Noord-Linschoterzandweg.
Vader heeft hier al veel foto’s gemaakt van al die veranderingen en vandaag gaat Hilde een foto maken van weer een nieuwe verandering. Want in plaats van die weg die met een bocht over het bolwerk voor de poort ging, is er nu een nieuwe weg aangelegd die helemaal langs de Lange Linschoten loopt. En daar heeft vader nog geen foto van.

‘Waar wil je gaan staan?’, vraagt vader aan Hilde. Hilde loopt heen en weer over de weg en door het gras naast de weg. Het is mooi als de plek waar de poort heeft gestaan goed zichtbaar is. Maar de weg moet je ook goed kunnen zien, want die is nieuw, dat is nu de belangrijkste verandering. En de rivier, die moet je ook nog kunnen zien. ‘Als ik hier in het gras ga staan’, zegt Hilde, ‘dan heb ik de Walbrug in het midden van de foto, maar de weg valt dan heel goed op.’ Vader komt naast Hilde staan. ‘Ik denk dat je gelijk hebt’, zegt hij. Hij klapt de poten van het statief uit zodat de camera stevig staat. Dan haalt hij een zwarte doek uit zijn zak. Hilde staat nu achter de camera en vader legt de doek over haar hoofd en over de camera. Zo kan ze goed scherpstellen. Dan schuift ze de doos met het glasnegatief in de camera en ze trekt het beweegbare paneel van de doos omhoog. Ze telt de belichtingstijd af en dan schuift ze het paneel weer naar beneden. Nu is het belangrijk om snel terug te gaan naar de winkel van vader en naar zijn donkere kamer. Daar moet het glasnegatief in een vloeistof gelegd worden die het beeld op het glas vastlegt.
Hilde is zo benieuwd of het gelukt is!
Nettie Stoppelenburg Tijd van burgers en stoommachines Wat weten wij?
  • Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry's standard dummy text ever since the 1500s, when an unknown printer took a galley of type and scrambled it to make a type specimen book. It has survived not only five centuries, but also the leap into electronic typesetting, remaining essentially unchanged. It was popularised in the 1960s with the release of Letraset sheets containing Lorem Ipsum passages, and more recently with desktop publishing software like Aldus PageMaker including versions of Lorem Ipsum.
  • Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry's standard dummy text ever since the 1500s, when an unknown printer took a galley of type and scrambled it to make a type specimen book. It has survived not only five centuries, but also the leap into electronic typesetting, remaining essentially unchanged. It was popularised in the 1960s with the release of Letraset sheets containing Lorem Ipsum passages, and more recently with desktop publishing software like Aldus PageMaker including versions of Lorem Ipsum.