Gegenereerd door All in One SEO v4.9.8, dit is een llms.txt bestand, gebruikt door LLMs om de site te indexeren. # Geschiedkundige vereniging Oudewater Water, monumenten en beroemde inwoners ## Sitemaps - [XML Sitemap](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website. ## Berichten - [Nieuws](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/nieuws/) - [Ledenbrief mei 2026](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-mei-2026/) - 202605 GVO NieuwsbriefDownloaden - [Ledenbrief april 2026](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-april-2024/) - 202604 GVO Nieuwsbrief - [Ledenbrief februari 2026](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-februari-2026/) - 202602 GVO Nieuwsbrief_ - [Ledenbrief December 2025](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-december-2025/) - GVO Nieuwsbrief december 2025Downloaden - [Ledenbrief September 2025](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-september-2025/) - GVO Nieuwsbrief september 2025 V1.0Downloaden - [Ledenbrief Mei 2025](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-mei-2025/) - GVO Nieuwsbrief mei 2025 V1.1Downloaden - [Ledenbrief Februari 2025](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-februari-2025/) - GVO Nieuwsbrief februari 2025Downloaden - [Ledenbrief December 2024](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-december-2024/) - GVO Nieuwsbrief decemberDownloaden - [Ledenbrief Augustus 2024](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-augustus-2024/) - 2024_Nieuwsbrief AUGDownloaden - [Ledenbrief December 2023](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-december-2023/) - GVO nieuwsbrief december 2023Downloaden - [Ledenbrief augustus 2023](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-augustus-2023/) - GVO ledenbrief augustus 2023Downloaden - [Ledenbrief Mei 2023](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-mei-2023/) - GVO-ledenbrief-mei-2023Downloaden - [Kleine Excursie 3 Juni](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/kleine-excursie-3-juni/) - Kleine Excursie 3 Juni Bij voldoende belangstelling wordt er 3 juni weer een kleine excursie georganiseerd voor leden. Dit jaar gaan we naar de Hooge Boezem in Haastrecht. Meer informatie en aanmeld instructies vind u hier - [Ledenbrief maart 2023](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-maart-2023/) - GVO-ledenbrief-2023-v2.0Downloaden - [Ledenbrief - Het nieuws van Oktober](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/ledenbrief-het-nieuws-van-oktober/) - GESCHIEDKUNDIGE VERENIGING OUDEWATER Het tentoonstellingsseizoen loopt ten einde. De maand november gaan de deuren weer dicht voor de kijkers, maar achter de schermen zal er dan weer hard gewerkt worden aan de realisatie van een nieuw seizoen. - [GVO ledenbrief Februari 2021](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gvo-ledenbrief-februari-2021/) ## Pagina's - [Home](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/) - Bij de Geschiedkundige Vereniging Oudewater vind je informatie over de geschiedenis van Oudewater en de aangrenzende dorpen en buurtschappen. - [De Vereniging](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/de-vereniging/) - De Vereniging 21 maart 1988 was de oprichtingsvergadering van de Geschiedkundige Vereniging in de raadzaal van het stadhuis. De aanleiding hiertoe was de opvatting dat Oudewater niet goed op zijn bezittingen zou passen. De onenigheid over het onderbrengen van een prachtig stuk huisvlijt, een model van een olieslagerij, leidde tot deze opvatting. De toenmalige wethouder - [Beleidszaken](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/beleidszaken/) - Beleidszaken Beleidsplan GVODownloaden ALV27maart2025 Secretarieel jaarverslag 2025 ANBIDownloaden Belastingdienst - ANBI formulier GVO 2025Downloaden Statuten GVO (Vigerende)Download - [Noordrijn-Westfalen 2 - 5 juni](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/noordrijn-westfalen-2-5-juni/) - Op deze pagina vind u alle informatie over de meerdaagse excursie naar Noordrijn-Westfalen op 2 - 5 juni aanstaande Programmaoverzicht: Programma Excursie 2026 Informatie 1 We beginnen bij de Romeinen! PDF 2 Romeins Keulen pdf 3 Keulen in de vroege middeleeuwen 4 Keulen en Theophanou 6 Keurvorstendom Keulen 7 De stad Keulen 8 Het begin - [Stadsmuseum](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/stadsmuseum/) - Het Stadsmuseum Oudewater bevind zich in het Stadhuis van Oudewater, Visbrug, 3421 AH. Met een wisselende tentoonstelling en highlights uit de geschiedenis - [Burgemeesters Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/stadsbestuur/burgemeesters-oudewater/) - Burgemeesters van Oudewater 1466 - heden - [Onderwijs in Oudewater in de 20e eeuw](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/stadsmuseum/onderwijs-in-oudewater-in-de-20e-eeuw/) - In 2024-2025 hielden we in het Stadsmuseum een expositie met als thema: Onderwijs in Oudewater in de 20e eeuw. Hierin stond het onderwijs op de Oudewaterse scholen centraal. Op deze expositie lieten we een 14-tal scholen zien die in Oudewater en buitengebieden aanwezig zijn of waren. Bij de sommige katholieke scholen werd in de beginperiode - [Lid worden](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/de-vereniging/lid-worden/) - Lid worden De Geschiedkundige Vereniging Oudewater is een actieve vereniging.Er worden o.a. de volgende activiteiten georganiseerd, De periodieke lezingen zijn de kernactiviteit van onze vereniging.Doelstelling is om per jaar 8 lezingen voor de leden te kunnen presenteren.Deze lezingen zijn gratis voor leden en voor niet leden 2,50 Euro Ons digitale platform in de vorm van - [Jacobus van Wijk Roelandszoon](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/jacobus-van-wijk-roelandszoon/) - Jacobus van Wijk Roelandszoon 1781-1847 - Geograaf/Onderwijzer Hij werd geboren in Oudewater en was geograaf, onderwijzer en schrijver. Jacobus was op zijn dertiende al actief in het onderwijs. Als assistent-leraar verzorgde hij verschillende voornamelijk aardrijkskundelessen op zijn school in Oudewater. Op zijn vijftiende werd hij uitgenodigd door een lid van de Maatschappij tot Nut van - [Relaties van de vereniging](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/de-vereniging/vrienden-van-de-vereniging/) - Relaties van de Geschiedkundige Vereniging Oudewater Oudewater Gemeente Oudewater Heksenwaag Touwmuseum Streekarchief Rijnstreek en Lopikerwaard Algemeen Landschap Erfgoed Utrecht Rijksmuseum Utrecht Altijd Oude Hollandse Waterlinie Andere verenigingen Historische Vereniging Haastrecht Vereniging Vrienden van Amsterdamse Gevelstenen Stichts Hollandse Historische Vereniging Woerden Historische Kring IJsselstein Historische Vereniging die Gouwe Gouda Historische Vereniging Schoonhoven Vereniging Oud-Linschoten Historische Vereniging - [Johannes Jozeph Vierbergen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/johannes-jozeph-vierbergen/) - Johannes Jozeph Vierbergen is een echte verzetsheld. Je vind zijn persoonlijke bezittingenin het stadsmuseum Oudewater - [Monumenten](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/) - De monumenten Klik op onderstaande afbeeldingen om meer te weten te komen over de monumenten - [Water](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/water/) - Water Oudewater ligt aan de monding van het riviertje de Lange Linschoten en de Hollandsche IJssel.Dit maakt het tot een stad die in de historie onlosmakelijk met water verbonden is en dat tot op de dag van vandaag nog steeds is. Oudewater was een stad met veel scheepvaart. Veerdiensten gingen naar Amsterdam, Rotterdam, Gouda, Schoonhoven, Woerden, - [Lezingen excursies verleden](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/activiteiten/lezingen-en-excursies/lezingen-excursies-verleden/) - Lezingen en excursies uit de afgelopen jaren Excursies: Onze vereniging organiseert jaarlijks drie excursies. Een meerdaagse reis > duur 4 dagen Een grote excursie > duurt een hele dag Een kleine excursie > duurt een dagdeel en is meestal in de omgeving van Oudewater Lezingen: In de afgelopen jaren zijn de volgende lezingen gehouden: 2024 - [Kaarten van Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/plattegronden/) - Kaarten van Oudewater De oudste kaarten met Oudewater Er zijn kaarten bekend uit de oudheid en uit de middeleeuwen, maar pas met de grote ontdekkingsreizen nam de cartografie echt een grote vlucht. De groep mensen die wilde weten hoe de wereld of tenminste de eigen omgeving in elkaar zat, groeide. In de zestiende eeuw waren - [Heksenjacht](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/heksenjacht/) - Heksenjacht Als wij spreken over heksen die op bezemstelen door de lucht vliegen, ziektes veroorzaken bij mens en dier en de vervolging van al die vermeende heksen, dan is dat naar ons gevoel iets dat zich in de Middeleeuwen afspeelde. Inder­daad is bekend dat er al in de veertiende eeuw in Frankrijk diverse heksenpro­ces­sen zijn - [Touw industrie](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/touw-industrie/) - Touwindustrie Ooit was de touwindustrie de basis van de economie van Oudewater. Als het goed ging met de touwindustrie, dan ging het ook goed met de bakkers, de goudsmeden, de kleermakers en de schoenmakers. Het merendeel van de beroepsbevolking liep over straat met dikke, gele bundels hennep voor hun buik. Niet voor niets hebben de - [Verjaardag oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/verjaardag-oudewater/) - Verjaardag Oudewater Tot 1281 behoorde Oudewater tot het Sticht, de huidige provincie Utrecht, waarover de Utrechtse bisschop heer was. In 1265 kreeg Oudewater stadsrechten van bisschop Hendrik van Vianden(?-1265). De originele akte is verloren gegaan, mogelijk in 1575, mogelijk al eerder. De oudste vermelding van de stadsrechten is te vinden in de kroniek van Joannes - [De Vestingwerken](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/stadsmuseum/de-vestingwerken/) - De vestingwerken van Oudewater tentoonstelling 2014-2015 Oudewater Stadsrechten Oudewater kreeg in 1265 stadsrechten. Dat hield ook in dat er verdedigingswerken rond de stad mochten worden aangelegd. In eerste instantie ging het om een aarden wal en een gracht. In 1321 kreeg Oudewater geld van de graaf van Holland om echte stadsmuren te bouwen. De nieuwe - [Oudewaterse Moord](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/oudewaterse-moord/) - DE OUDEWATERSE MOORD Tekst: Nettie Stoppelenburg In juli 1575 werd Oudewater omsingeld door een Spaans leger onder aanvoering van de heer van Hierges. Het stadsbestuur had waarschuwingen van de Staten in de wind geslagen: er waren geen dijken doorgestoken en er waren onvoldoende huursoldaten in de stad. Op 7 augustus werd de stad ingenomen. Een - [Verhalen van oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen-oudewater/) - Verhalen van Oudewater, Indelingen per tijdvak. Van steden en staten via pruiken en revoluties tot wereldoorlogen. - [Tijdlijn](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/tijdlijn/) - Tijdlijn In deze tijdlijn lees je over belangrijke mensen en gebeurtenissen in de geschiedenis van Oudewater. Wil je meer lezen of weten ? Ga dan naar een van de volgende onderdelen op de website:Beroemde mensen | Monumenten | De Canon | Verhalen van Oudewater | Het Water | Plattegronden Of bezoek het Stadsmuseum - [Beroemde inwoners](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/) - Beroemde inwoners klik op een foto om meer over een beroemde inwoner van Oudewater te weten te komen. Hier leest u meer over het stadsbestuur - [Oude Waarden digitaal](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/oude-waarden-digitaal/) - Oude Waarden digitaal Op deze pagina vind u een overzicht van het door onze vereniging uitgegeven blad genaamd Oude Waarden tussen 2018 en het heden. Door het document te openen krijgt u op een volgende pagina de inhoud te zien. Wij wensen u veel leesplezier. April 2021 | nr 33 Open het document september 2020 - [Hoofdlijnen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/hoofdlijnen/) - Verhalen van OudewaterIndeling per hoofdlijn Leven in een kwetsbare delta Wat geeft betekenis Woord en beeld verbinden Wat weten wij? Wie telt er mee? Wie bestuurt er? Knooppunt van verbindingen Alle verhalen - [Geschiedenis van Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/) - De Geschiedenis van Oudewater Geschiedenis heeft veel facetten, die allemaal even fascinerend zijn. Wat is nu typerend voor de geschiedenis van Oudewater? De touwindustrie was de basis voor de economie en het water was belangrijk voor de handel maar was soms ook een vijand. Oudewater was een stad: het document met het stadsrecht is weliswaar - [Beleidsplan](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/beleidsplan/) - Beleidsplan Beleidsplan Geschiedkundige Vereniging Oudewater Het beleidsplan is gebaseerd op de doelstelling van de vereniging dat deze kennis en belangstelling bevordert voor de geschiedenis van Oudewater en omstreken. Hiervoor organiseert de vereniging lezingen, excursies en een expositie in het stadhuis van Oudewater. Daarnaast verleent de vereniging adviezen van geschiedkundige aard en werkt waar mogelijk samen - [Sponsoren](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/de-vereniging/vrienden-van-de-vereniging/sponsoren-2/) - Wij zijn dankbaar voor het feit dat het stadsmuseum al bijna 10 jaar gebruik mag maken van de zolder van het stadhuis van de gemeente Oudewater. Sponsoren Klik op een van onderstaande logo's om naar de bedrijfspagina van onze sponsoren te gaan - [Gezondheidszorg in Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/stadsmuseum/gezondheidszorg-in-oudewater/) - Gezondheidszorg in Oudewater De aanleiding om een nieuwe tentoonstelling te gaan organiseren heeft als oorsprong het 50 jarig bestaan van Woon en Zorgcentrum “De Wulverhorst” in 2021. Dit uitgangspunt was tevens een goede reden om de gezondheidszorg in Oudewater in een bredere context onder de loep te nemen, zowel als wat betreft in ouderdom als - [Johanna Vroesen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/johanna-vroesen/) - Johanna Vroesen 1677-1752 - Hereboerin Johanna Vroesen werd op 1 april 1677 in Rotterdam gedoopt als dochter van Willeboort Vroesen en Cornelia van Berkel. Zij bleef ongehuwd en overleed op 14 september 1752 in Oudewater. De Vroesens waren een republikeinse regentenfamilie uit Rotterdam. Hun positie in de stedelijke politiek van Rotterdam was afhankelijk van de - [Cornelius Valerius van Auwater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/cornelius-valerius-van-auwater/) - Cornelius Valerius ( van Auwater) 1512-1578 - Professor Latijn Hij werd geboren in Oudewater in 1512 Daar zijn vader het geld verbraste was hij niet in staat te voorzien in de kosten voor een studie van zijn zoon. Die werd koorknaap in de kathedraal in Utrecht. Op zijn 17e werd hij leerling van het Hieronymuscollege, waar - [Aeltgen van Swieten](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/aelthen-van-swieten-2/) - Aeltgen van Swieten Aeltgen van Swieten (1595 te Oudewater – overlijden onbekend) was de dochter van schepen en burgemeester Huych Willemsz van Swieten en Philippote Spieskens. Aeltgen is vernoemd naar haar grootmoeder, Aeltgen Amelgersdochter van Rijswijck. Zij huwde in 1617 Willem Huygen van der Geer, hoogheemraad en cameraar van het Groot-Waterschap van Woerden. Het echtpaar - [Abraham van Stripiaan](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/abraham-van-stripiaan-2/) - Abraham van Stipriaan Luïscius Abraham van Stipriaan Luiscius (10 oktober 1763 te Oudewater – 2 mei 1829 te Delft) was de zoon van Harmen Stipriaan en Agatha Copper. Toen hij 18 jaar was, ging in de leer bij dokter Servaas in Delfshaven. In 1784 begon hij zijn studie aan de universiteit van Leiden en daar - [Rudolph Snellius van Royen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/rudolph-snellius-van-royen/) - Rudolph Snellius van Royen 1546 -1613 - wiskundige Geboren in een rijke familie in de Nederlanden, terwijl deze nog vanuit Brussel werden bestuurd, groeide Rudolf Snel op in de stad Oudewater in de provincie Utrecht. Toen hij oud genoeg was studeerde hij aan de universiteiten van Keulen en Heidelberg. Na zijn afstuderen werd hij aangesteld - [Hendrick Schrijver](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/hendrick-schrijver/) - Hendrick Schrijver 1605-1665 - Baljuw Hendrick Schrijver (1605-1665) was de zoon van de Leidse geleerde Pieter Schrijver of Petrus Scriverius en Anna van der Aar. Petrus Scriverius studeerde rechten in Leiden, maar na zijn huwelijk in 1599 hoefde hij niet meer te werken. Hij was één van de eerste oudheidkundigen en publiceerde veel oudheidkundige werken. - [Theodora C Ritman van Rhijn](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/theodora-c-ritman-van-rhijn/) - Theodora C. Ritman-van Rhijn 1883 - 1978 - 1e vrouwlijke Gemeenteraadslid Theodora Catharina van Rhijn werd op 19 april 1883 geboren te Schiedam als dochter van Jacobus van Rhijn en Maartje van den Berg. Zij huwde op 1 september 1926 George Lodewijk Ritman. Ritman was in Schiedam geboren, had in Leiden farmacie gestudeerd en was - [Leytgen Amelgersdochter van Rijswijck](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/l-amelgersdr-van-rijswijck-2/) - Leytgen Amelgersdochter van Rijswijck Leytgen of Lydia Amelgersdochter van Rijswijck (ca. 1525 te Oudewater – 1602 te Gouda) was de dochter van Amelger Henricksz van Rijswijck, schepen van Oudewater, en Catharina van Royen van Schadenbroeck. Leytgen’s oudste broer was de priester Dirck Amelgersz van Rijswijck, ook bekend als Theodorus Aemilius, die in 1574 uit Oudewater - [EC Rahms](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/ec-rahms/) - E.C. Rahms Eberhard Cornelis ('Evert') Rahms werd op 14 september 1823 in Rotterdam geboren als zoon van bakker Borgerd Rahms en diens tweede vrouw Dirkje Cornelia Meijer. Borgerd Rahms was afkomstig uit Duitsland en was als broodbakker gevestigd aan 'Achter het verbrande klooster', nr. 353 in Rotterdam. De jonge Evert volgde in Rotterdam lessen bij - [Dokter van Praag](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/dokter-van-praag/) - Dokter(s) van Praag Isaac Salomon van Praag 1805-1871 Isaac Salomon van Praag, de stamvader van de Oudewaterse doktersfamilie, was geboren in Leiden. Soms staat hij aangeduid als chirurgijn, op andere plaatsen weer als ‘heel- en vroedmeester’. Hij woonde in het huis Donkeregaard 11 met zijn vrouw, Maria Helena van Walt, en hun gezin. De familie - [Albert van Ouwater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/albert-van-ouwater/) - Albert van Ouwater 1410-1415 t/m +/- 1475 Albert van Ouwater werd waarschijnlijk in Oudewater geboren. Er is niet veel over zijn leven bekend. Hij was een van de eerste olieverfschilders in Holland. Hij schilderde voornamelijk landschappen en is de oprichter van de Haarlemse School.Hij was als schilder actief tussen 1440 en 1465. Van Ouwater had - [Johannes Justus Montijn](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/johannes-justus-montijn/) - Johannes Justus Montijn 1769-1833 - burgemeester Johannes Justus Montijn werd op 14 mei 1769 te Oudewater gedoopt als oudste zoon van Samuel Montijn en Carolina Philippina Elisabetha Huge. Hij huwde op 14 juni 1789 te Oudewater met Catharina Puijt, dochter van Maerten Jansz. Puijt en Pieternella Adriaansdr. Uit dit huwelijk werden vier kinderen geboren, de - [Jan Montijn](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/jan-montijn/) - Jan Montijn 1924 - 2015 - Schilder Jan Montijn werd op 13 november 1924 in Oudewater geboren in een gereformeerd gezin. Als jongen wordt hij tijdens de Tweede Wereldoorlog, zonder de consequenties daarvan te overzien, lid van de nationaal socialistische jeugdstorm. Hij monstert aan bij de Kriegsmarine, wordt vervolgens naar het oostfront gestuurd en komt - [Herman de Man](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/herman-de-man/) - Herman de Man Herman de Man (11 juni 1898 te Woerden – 14 november 1946 te Schiphol) was de zoon van Herman Salomon Hamburger en Sara Cohen Schavrien. Bij zijn geboorte kreeg hij de naam Salomon Herman Hamburger. Van Woerden ging het gezin naar Benschop en in 1910 volgde een verhuizing naar Oudewater. Daar woonden - [Hendrikus Albertus Lorentz](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/hendrikus-albertus-lorentz/) - Hendrikus Albertus Lorentz 1871-1944 Expeditieleider Lorentz werd geboren op 18 september 1871 in Oudewater als zoon van een naar Nederland teruggekeerde tabaksplanter in Oost-Java. Hij studeerde rechten en biologie aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Hij raakte door zijn familie en vrienden gefascineerd door het vrijwel onbekende Nieuw-Guinea. In 1903 nam hij deel aan de Noord Nieuw-Guinea - [Jan Pietersz van der Lee](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/jan-pietersz-van-der-lee/) - Jan Pietersz. van der Lee ca. 1545-1613 - lijndraaier Jan Pietersz. van der Lee werd geboren omstreeks 1545 als oudste zoon van Pieter Ghijsbertsz. van der Lee. Hij huwde tweemaal. De naam van zijn eerste vrouw is niet bekend. Uit dit eerste huwelijk werden drie kinderen geboren: Ghijsbert, Annetgen en Pieter. Na het overlijden van - [Gijsbert van der Lee](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/gijsbert-van-der-lee/) - Gijsbert van der Lee 1883 - 1966 Gijsbert van der Lee werd geboren op 19 mei 1883 te Oudewater als zoon van Adrianus van der Lee en Christina Maria Vriesman. Hij trouwde in 1915 te Nijmegen met Fenna de Blécourt, dochter van Berend Willem de Blécourt en Fenna van Egmond. Uit dit huwelijk werden twee - [Adrianus van der Lee](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/adrianus-van-der-lee-2/) - Adrianus van der Lee Adrianus van der Lee (28 april 1854 te Oudewater – 13 mei 1920 te Hekendorp) was de zoon van Gijsbert van der Lee, de oprichter van de touwfabriek in Klein-Hekendorp, en van Marretje Regtuijt. Op 10 augustus 1882 trouwde hij met Christina Maria Vriesman. Adrianus van der Lee volgde zijn vader - [Marius van't Kruys](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/marius-vant-kruys/) - Marius van't Kruys Marius (Marinus Hendrik) van ’t Kruys (8 maart 1861 te Oudewater – 14 februari 1919 te Lausanne), was de zoon van organist, beiaardier, koordirigent en muziekleraar Jan van ’t Kruys en van Elizabeth van Beusekom. Als jongen van 5 gaf hij al pianoconcertjes in Oudewater. Toen hij 13 jaar oud was, werd - [Cornelius de Jong van Rodenburgh](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/cornelius-de-jong-van-rodenburgh/) - Cornelius de Jong van Rodenburgh 1762-1838 - Schout bij Nacht Cornelius de Jong van Rodenburgh werd geboren in Oudewater in 1762 als zoon van Dominicus de Jong en Johanna Clasina de Roode. Zijn vader was secretaris van Oudewater. Zijn moeder stamde uit een familie die al generaties lang tot de notabelen van Oudewater behoorde: de - [Machteltgen Hendricksdochter van Dam](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/weesmoeder-van-dam/) - Machteltgen Hendricksdochter van Dam Machteltgen Hendricksdochter van Dam (ca. 1600 te Oudewater - 13 augustus 1670 te Oudewater) was van ca. 1645 tot 1654 weesmoeder in het Weeshuis van Oudewater. Zo is zij ook afgebeeld op het schilderij van de weesouders en de weeskinderen dat Hendrik van Ommen in 1651 maakte. Het schilderij toont het - [Cornelis Coninck](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/cornelis-coninck-2/) - Cornelis Coninck Cornelis Coninck (ca 1600-1659) was brouwer in ’t Wapen van Oudewater aan de Havenstraat. Hij had de brouwerij overgenomen van zijn vader, Andries Coninck. Andries was zijn werkzame leven begonnen als schipper, werd vervolgens brouwer en werd in 1618 benoemd tot vroedschap. Een goede brouwer kon prima leven van zijn productie. Iedereen dronk - [Talycken Dirckx](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/talycken-dirckx/) - Talycken Dirckx +/-1620 - 1673 - vroedvrouw Talycken of Taelcken Dirckxdr Vlugge en haar man Amel Gerritsz van Schaijck woonden zeker vanaf 1631 in Oudewater. Amel Gerritsz van Schaijck was afkomstig uit Amersfoort. De ouders van Talycken Dirkcx, Dirck Lubbertsz Vlugge en Jannichien Sijben Egberts, blijken later in Emden te wonen, maar het is het - [Gerard David](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/gerard-david/) - Gerard David ca 1460-1523 - schilder Gerard David werd rond 1460 geboren te Oudewater als zoon van de schilder Jan David. Hij trouwde tussen 1497 en 1509 in Brugge met Cornelia Cnoop, dochter van de goudsmid Jacob Cnoop de Jongere en Kathelijne uter Vorst. Zij hadden één dochter, Barbara. Gerard David stierf op 13 augustus - [Arie Willem den Boer](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/arie-willem-den-boer/) - Arie Willem den Boer 1894-1972 Arie Willem den Boer (1894-1972) was van 1920 tot 1960 gemeentesecretaris in Oudewater. Hij was zeer geïnteresseerd in de geschiedenis van Oudewater, verdiepte zich in de archieven van Oudewater en publiceerde regelmatig. Den Boer was geboren in de gemeente Lange Ruige Weide, in de nabije omgeving van Oudewater. Voor zijn - [Bartholomeus Cornelisz Blijeel](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/bartholomeus-cornelisz-blijeel/) - Bartholomeus Cornelisz Blijeel 1597-1656 Bartholomeus Blijeel werd rond 1597 geboren als zoon van Cornelis Bartholomeusz van Blijeel en Meijnsge Claesdr. Zijn moeder was een overlevende van de Oudewaterse moord. Bartholomeus was lijndraaier van beroep. Op 24 november 1630 huwde hij Machteltgen Hendricks van Dam, die eerder getrouwd was geweest met Gijsbert Goossens. Zij kregen één - [Jacobus Arminius](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/jacobus-arminius/) - Jacobus Arminius ± 1559- 1609 - Theoloog Jacobus Arminius werd geboren in Oudewater. Zijn vader, Hermann Jacobs,een wapensmid, was voor zijn geboorte al overleden. Hij werd geadopteerd door Theodorus Aemilius, een Oudewaterse priester, die tot het protestantisme was overgegaan. Hij verhuisde naar Utrecht met Aemilius en werd naar een school in Utrecht gestuurd. Toen Aemilius - [Aart Zanen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/beroemde-inwoners/aart-zanen-2/) - Aart Zanen Aart Zanen (14 juni 1896 te Ammerstol – 18 juli 1954 te Oudewater) was de zoon van Aart Zanen en Annigje Schoonderwoerd. In 1924 begon Aart Zanen de ‘Eerste Oudewaterse Autobusdienst’ op de route Oudewater – Utrecht, samen met J. Jansen Pels. Jansen Pels was de geldschieter, Zanen deed het werk. Er was - [april 2021](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/april-2021/) - [september 2020](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/september-2020/) - [april 2020](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/april-2020/) - [maart 2018](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/oude-waarden-digitaal/maart-2018/) - [juni 2017](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/oude-waarden-digitaal/juni-2017/) - [augustus 2018](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/oude-waarden-digitaal/augustus-2018/) - [april 2019](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/oude-waarden-digitaal/april-2019/) - [september 2016](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/september-2016/) - [mei 2016](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/oude-waarden-digitaal/mei-2016/) - [december 2015](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/oude-waarden-digitaal/december-2015/) - [oktober 2014](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/oude-waarden-digitaal/oktober-2014/) - [mei 2015](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/oude-waarden-digitaal/mei-2015/) - [februari 2014](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/oude-waarden-digitaal/februari-2014/) - [oktober 2013](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/oude-waarden-digitaal/oktober-2013/) - [1800-heden](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/canon-oudewater/1800-heden/) - 1800 - heden Venster 35 | 1821-1880 | Sloop van de vestingwerken Sloop van de venstingwerken Eén van de eerste beslissingen van de regering van het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden was de aanleg van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, ten oosten van Utrecht. De Oude Hollandse Waterlinie kon worden ontmanteld: Oudewater was vesting-af. In 1821 verkocht - [1600-1800](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/canon-oudewater/1600-1800/) - 1600-1800 Venster 19 | 1615-1643 | Van ‘Beter benijdt dan beclaegt’ tot ‘Vrede is Rijkdom Van ‘Beter benijdt dan beclaegt’ tot ‘Vrede is Rijkdom’ De eerste helft van de zeventiende eeuw was een periode van grote bloei en rijkdom voor Oudewater. De touwindustrie was de motor achter deze welvaart. De stad die in 1575 grotendeels - [Het begin](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/canon-oudewater/het-begin-van-oudewater/) - Het Begin Venster 1 | 800-1000 | Het begin Het begin van Oudewater Oudewater ontstond op de oeverwal van de Hollandsche IJssel en het oude water, de oude loop van de Hollandsche IJssel die we nu de Lange Linschoten noemen. In deze bocht was een schiereiland ontstaan dat van drie kanten een natuurlijke bescherming bood. - [Stadsbestuur](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/stadsbestuur/) - Het stadsbestuur en hun taken Instelling van het stadsbestuur Rond 1265 verleende bisschop Hendrik van Vianden aan Oudewater stadsrechten. Korte tijd later kwam Oudewater in handen van de graven van Holland. De oudste vermelding van het stadsbestuur dateert uit 1322, in een privilege dat graaf Willem III aan Oudewater verleende. Er is dan sprake van - [In de voetsporen van de Hanze](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/in-de-voetsporen-van-de-hanze/) - In de voetsporen van de Hanze Na twee keer te zijn uitgesteld vanwege de coronapandemie gaan we dit jaar de geplande Hanzereis alsnog maken. Van 17 t/m 20 mei gaat een groep GVO leden een stap terug in de geschiedenis. Het oorspronkelijke programma is op haalbaarheid getoetst en alle locaties zijn te bezoeken. Centraal staat - [QR+14](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr14/) - Het rode dorp Het Rode Dorp is in 1921/1922 gebouwd naar ontwerp van architect Jan Wils , een leerling van de beroemde architect Berlage(Beurs) en ontwerper van het Olympisch Stadion in Amsterdam. Berlage kwam met nieuwe ideeën uit Amerika, die door Wils gebruikt zijn. Het complex van 28 woningen dankt zijn naam aan de rode - [rode dorp](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/rode-dorp/) - Het rode dorp In 1901 was de ‘Woningwet’ aangenomen. Huizen dienden voortaan meerdere kamers te hebben, er moest voldoende lucht en licht binnenkomen en ze moesten aangesloten zijn op de waterleiding. In Oudewater waren nog heel wat huizen die niet aan deze eisen voldeden en waar 5 tot 8 gezinnen gebruik moesten maken van één - [Lange linschoten](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/water/lange-linschoten/) - Rivier de Lange Linschoten In het begin... Voor het begin van de jaartelling was het stroomgebied van de Lange Linschoten een veenmoeras in de delta van de Rijn. De Lange Linschoten was een deel van de rivier die we nu kennen als de Hollandsche IJssel. Vanaf de plek waar nu Oudewater ligt, kronkelde de rivier - [Beurtveren](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/water/beurtveren/) - Beurtveren De zestiende eeuw was de tijd waarin beurtveren werden ingesteld en trekvaarten werden gegraven. Beurtveren waren schepen die regelmatige diensten onderhielden tussen twee of meer steden. Ook in Oudewater werden in deze tijd beurtveren ingesteld om de touwproductie te vervoeren naar de steden waarmee gehandeld werd. Rond Oudewater was al veel water, maar er - [Scheepswerf Goudse Boom](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/water/scheepswerf-goudse-boom/) - Scheepswerf bij de Goudse Boom In 1585 werd IJsselveere bij Oudewater gevoegd. Dit ‘nieuwe’ stukje Oudewater ontwikkelde zich al heel snel tot een industriewijk. Er werd een tweede korenmolen gebouwd, er waren twee brouwerijen, twee smidses, twee grutterijen en een oliemolen. En bij de Goudse Boom, de walbrug over de Hollandsche IJssel, was een scheepswerf. - [Groot waterschap woerden](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/water/groot-waterschap-woerden/) - Groot-Waterschap Woerden Aanleg dijken In de elfde en twaalfde eeuw werden dijken aangelegd langs de rivieren. Willeskop en Papekop werden in de elfde eeuw ontgonnen. Hoenkoop wordt voor het eerst genoemd in 1122. ‘Lindescote’ werd in de twaalfde eeuw ontgonnen. Snelrewaard is in dezelfde tijd ontgonnen en mogelijk als onderdeel van dezelfde cope als Zuid-Linschoten. - [Test](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/test/) - [Lezingen en excursies](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/activiteiten/lezingen-en-excursies/) - [Activiteiten](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/activiteiten/) - FOTO's (alleen leden) Lezingen &Excursies - [Roerige tijden](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/stadsmuseum/roerige-tijden/) - Roerige tijden tentoonstelling 2018-2019 In 1568, 450 jaar geleden, begon de Tachtigjarige Oorlog. Dat ging aan Oudewater niet ongemerkt voorbij. Wat is het verhaal achter de tentoonstelling van 2018 en 2019? Een belangrijke oorzaak voor de Tachtigjarige Oorlog was de reformatie. Mensen konden zich niet meer vinden in de leer van de katholieke kerk. Er - [De Ijzeren eeuw](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/stadsmuseum/de-ijzeren-eeuw/) - De ijzeren eeuw tentoonstelling 2017-2018 Oudewater is vanouds bekend om haar touwindustrie, maar in de negentiende eeuw waren er niet zoveel touwslagerijen meer. Alleen de touwslagerij van de familie Van der Lee wist de stap te maken van zuiver handwerk naar machinale productie, met de bouw van een touwbaan met stoommachine in de polder Klein - [Puzzeltocht](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/puzzeltocht/) - Puzzeltocht - [Huis stal koetshuis Lorentz](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/huis-stal-koetshuis-lorentz/) - Huis, stal en koetshuis van de familie Lorentz Theodorus Appolonius Ninus Lorentz was in 1820 in Bleskensgraaf geboren en al jong naar Nederlands-Indië vertrokken. Hij vestigde zich uiteindelijk als tabaksplanter en trouwde de veel jongere Maria Soet. Maria was zelf geboren in Padang en was mogelijk voor haar huwelijk nog nooit in Nederland geweest. Het - [Sigarenfabriek gebr Montijn](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/sigarenfabriek-gebr-montijn/) - Sigarenfabriek Gebr. Montijn In 1846 kochten de broers Jan Adriaan en Pieter Marie Montijn het oude huis op de hoek van de Korte Havenstraat en de Visbrug dat bekend stond onder de naam ‘het Hooft vol Muijsenesten’. Jan Adriaan en Pieter Marie - 25 en 24 jaar oud - waren de zonen van burgemeester Adriaan - [Theekoepel](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/theekoepel/) - Theekoepel Aan de IJsselkade gelegen theekoepel, opgetrokken omstreeks 1880 in een voormalige tuin, gelegen achter een dijk van de Hollandsche IJssel. De koepel werd vroeger de `koepel van Aelst' genoemd en is gelegen op een door sloten omgeven kunstmatig verhoogd eilandje. Door de verhoging kon men vanuit de koepel over de dijk uitzicht op de - [Weeghuisje weegbrug](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/weeghuisje-weegbrug/) - Weeghuisje en Weegbrug Aan de noordwestzijde van het Arminiusplein gelegen weegbrug met weeghuisje, ontworpen omstreeks 1930. De brug heeft een relatie met de scheepvaart op de Hollandsche IJssel. De weegbrug diende om -op wagens- ladingen te wegen die van schepen kwamen of ingescheept zouden worden. Omschrijving: De ten noordwesten van het Arminiusplein geplaatste WEEGHUISJE met - [Kasteel te Vliet](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/kasteel-te-vliet/) - Kasteel te Vliet In het grensgebied van Utrecht en Holland stonden in de middeleeuwen diverse kastelen op de zuidelijke oeverwal van de Hollandse IJssel. De graaf van Holland en de bisschop van Utrecht versterkten hun territorium met hulp van leenmannen, die grond en rechten kregen. Zo ontstonden de kastelen bij IJsselstein, Montfoort, Haastrecht en hier - [Woonhuis dominee Lydius](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/woonhuis-dominee-lydius/) - Woonhuis Dominee Lydius Johannes Lydius was in 1578 geboren in Frankfurt, waar zijn vader predikant was. Het gezin Lydius kwam naar Nederland toen vader hoogleraar werd aan de Friese Academie te Franeker. In 1601 werd Johannes Lydius predikant te Aarlanderveen en op 11 april 1602 werd hij predikant in Oudewater. De dag tevoren was hij - [Stadhuis](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/stadhuis/) - Het Stadhuis Voor en na 1575 Oudewaters eerste stadhuis stond op de plek waar nu de waag staat. Op de kaarten van Jacob van Deventer, die rond 1560 werden gemaakt, is op de plaats van de huidige waag een groot gebouw te zien. Op één van de versies van deze kaarten is dit pand aangeduid - [De Waag](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/de-waag/) - De Waag Oudewater had zeker al in de vijftiende eeuw een stadswaag. De waag was gevestigd in hetzelfde gebouw als het stadhuis, aan de Markt- of Hallebrug op de hoek van de Gasthuissteeg. Dit gebouw was veel groter dan de huidige waag. Handel was belangrijk in Oudewater. Waarschijnlijk was in de middeleeuwen de lakenindustrie van - [Ursulakapel](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/ursula-kapel/) - Ursulakapel Rond 1400 vestigde zich aan het Heilig Leven, een zijstraatje van de Kapellestraat, een groep nonnen. In 1412 betrokken de nonnen uit het Heilig Leven een pand aan de overzijde van de Kapellestraat. Van dit nonnenklooster, gewijd aan Sint Ursula, is alleen de kapel nog overgebleven, nu Kapellestraat 24. Toen Oudewater zich in 1572 - [Gebouwen van Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/) - [Mensen van oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/mensen-van-oudewater/) - [Canon Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/canon-oudewater/) - [Overstroming 1726](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/water/overstroming-1726/) - De overstroming van 1726 Dijkdoorbraak In de nacht van 21 januari 1726 brak de Lekdijk door op twee plaatsen: bij de Steenplaats ten westen van Schoon­hoven en bij Willige Langerak. Het kwam niet onverwachts: bij de Steenplaats werd al urenlang gewerkt om de dijk te versterken. Het water stroomde zowel de Krimpenerwaard als de Lopikerwaard - [Scheepswerf Stofberg](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/geschiedenis-van-oudewater/water/scheepswerf-stofberg/) - Scheepswerf van Stofberg In 1786 werd ene Cornelis Stofberg in Mijdrecht genoemd als ‘baas scheepmaker’. In 1793 werd hij eigenaar van de scheepswerf in Mijdrecht. Van hem stamt een geslacht van scheepsbouwers waarvan een tak zich in Oudewater vestigde. Rond 1849 kwam Hendrik Stofberg, de kleinzoon van Cornelis, met zijn jonge gezin naar Oudewater. Hij - [jeugd](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/jeugd/) - Jeugd Hoi, wat leuk dat je onze website bezoekt!Jij vindt geschiedenis vast leuk of je wilt gewoon graag weten hoe het vroeger in Oudewater was.Oudewater is een oud vestingstadje. Dat betekent dat het stadje in vroegere tijden de mensen moest beschermen tegen de vijand. Binnen de muren van de stad was je veilig en konden - [QR+7](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr7/) - Sluisbrug en Amsterdamse Veer De sluis bij de Sluisbrug dateert al uit de 14e eeuw. Via deze sluis werd het overtollige water uit de polders door de Lange Linschoten afgevoerd naar de Hollandsche IJssel. De brug dateert in haar huidige vorm uit 1767. Sluis en brug zijn diverse malen gerestaureerd.Het Amsterdamse Veer is genoemd naar het - [QR+21B](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr21b/) - St. Franciscus kerk In 1654 werd een schuilkerk ingericht in een huis op de hoek van het Heilig Leven. De katholieke eredienst was toen officiëel verboden maar werd in de praktijk toegestaan. De Jezuïet die in deze kerk voorging, was het stadsbestuur een doorn in het oog. In 1705 werd hij verbannen en in 1709 - [QR+21A](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr21a/) - Ursula kapel - Klooster Het Ursulaklooster werd in 1414 opgericht. Deze kapel is het enige overblijfsel. Bij de inname van de stad in 1575 werden ook nonnen verkracht en vermoord. De overlevende nonnen vluchtten naar Utrecht maar keerden eind 1576 weer terug. Formeel was in Oudewater nu alleen de protestantse eredienst toegestaan maar de nonnen - [Qr+21](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr21/) - Stadhuis - Vismarkt - De Klepper De Visbrug is eigenlijk een verbrede overkluizing over de Linschoten. Op de Visbrug stonden, zoals de naam al suggereert tot 1857 de visbanken. In 1658 werden de vier oude banken vernieuwd en later werd het aantal teruggebracht tot twee. Ze werden jaarlijks verhuurd aan viswijven. De visbanken zijn al - [QR+20](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr20/) - ... Havenstraat 14 was zeker van 1608 tot 1958 een bakkerij. Nu werd een bakkersoven niet lichtvaardig afgebroken, maar 350 jaar bakkerij is wel heel lang. In de zeventiende eeuw waren er tien bakkers in de stad. Daaruit is op te maken dat Oudewater een rijke stad was. Arme mensen hadden geen geld om brood - [QR+19](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr19/) - Havenstraat 4, 8 en 10 De ‘haven’ van Oudewater is eigenlijk de rivierloop van de Lange Linschoten. Nog in de 20e eeuw meerden schepen hier af. Havenstraat 1-2 is de oudste horecagelegenheid van Oudewater. Al in 1746 was hier een brandewijnschenkerij, later tapperij, koffiehuis, hotel en nu restaurant Joia.Havenstraat 4 is in 1594 gebouwd door - [QR+18](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr18/) - ... Wijdstraat 11 werd in 1615 gebouwd voor Willem Corszoon van Bollesteijn en zijn vrouw Marritge Adriaensdochter. Het was een rijk echtpaar, zoals blijkt uit de tekst op de gevelsteen: ‘Alst Godt behaecht beter beniit dan beclaecht’. Willem was één van de schepenen van de stad, wat inhoudt dat hij zowel lid van het stadsbestuur - [QR+17](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr17/) - ... De rijke koopman Boudewijn Rampensis kocht in 1654 voor 2200 een groot huis op de zuidhoek van de Kapellestraat en het Heilig Leven. De jaren daarna werd het door belangrijke mensen zoals de stadssecretaris Hugo de Hoy bewoond. Het grote huis heeft ook als schuilkerk gediend tijdens de statie van de Jezuïet, dat duurde - [QR+16](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr16/) - Grote of St. Michaëlskerk Op deze plaats is Oudewater ontstaan. Het eerste kerkje moet van hout, leem en riet zijn geweest. In de 11e eeuw werd een tufstenen kerkje gebouwd dat later werd uitgebouwd tot de vorm van een kruis. De toren met zijn zadeldak werd rond 1300 gebouwd. De toren maakte deel uit van - [QR+13](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr13/) - de Markt Deze brede brug is gebouwd om hier markt te houden. Toch was de oorspronkelijke naam ‘Hallebrug’ en pas in 1733 werd voor het eerst de naam ‘Markt’ gebruikt. Hier was paardenmarkt en tot 1955 kaasmarkt. Nu is hier nog elke woensdag weekmarkt. De oostwand van dit plein heeft de meeste oude gevels. Markt - [QR+12A](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr12a/) - Arminiushuis Op deze plaats stond het huis waar in 1560 de theoloog Jacobus Arminius werd geboren. Hij was student in Marburg in 1575 toen zijn moeder, broer en zus werden vermoord door het Spaanse leger en het huis werd verwoest. Later was hij predikant in Amsterdam en hoogleraar in Leiden. Als theoloog was Arminius van - [QR+12](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr12/) - De Waag Het eerste gebouw op deze plaats was zowel waag als stadhuis. Rond 1565 werd een nieuw stadhuis gebouwd op de Visbrug. Het oude gebouw raakte in 1575 beschadigd. In 1595 werd deze nieuwe en kleinere waag gebouwd. De waag werd gebruikt voor het wegen van hennep, touw, kaas, vlas, varkens en mensen. Rond - [QR+11](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr11/) - Huis met de Koppen Dit huis uit 1611 heeft nog de orginele pui. Boven de deur staan in het wapenschild de initialen van de eerste eigenaar Ingen Schrevelsz van der Lae. Met het kruis en het anker symboliseert het hartvormige wapenschild ook hoop, geloof en liefde. Aan weerszijden van de deur zijn consoles te zien - [QR+10A](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr10a/) - Donkere Gaard 9 Een moderne gevel verhult hier een huis met veel geschiedenis. Het huis dateert in oorsprong uit de middeleeuwen. Bij de laatste verbouwing kwamen brandsporen uit 1575 aan het licht, het jaar dat Oudewater door de Spanjaarden werd ingenomen. Ondanks de brand was het huis in 1583 weer bewoonbaar. In de 17e eeuw - [QR+6](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr6/) - Walbrug en Linschoterpoort Over de Walbrug liep vroeger de stadswal. Aan de zuidzijde van de brug lag de Linschoterpoort. Deze poort was zo belangrijk, dat zij in 1490 uitgebouwd werd tot een kasteel. Het garnizoen op het kasteel was het stadsbestuur een doorn in het oog en in 1585 werd het gesloopt. In 1593 begon - [QR+3](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr3/) - Leeuweringerstraat 37 Deze tegel werd gefinancierd door:Cadans Accountants BV Leeuweringerstraat 32 3421 AB OudewaterTel: 0348 – 567788 websiteen gerealiseerd door de Geschiedkundige Vereniging Oudewater Dit huis is één van de vele huizen in deze oude straat met een lange geschiedenis. Hier stond ooit het huis waar de wiskundige Rudolph Snellius van Rooijen (1546-1613) is geboren. Hij was - [QR+9](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr9/) - Donkere Gaard 25 Deze tegel werd gefinancierd door: Meesters Makelaardij Donkere Gaard 25 3421AT OudewaterTel: 0348-565656websiteen gerealiseerd door de Geschiedkundige Vereniging OudewaterUA-70404459-1 'Gaard’ betekent tuin. Zoals de straatnaam al zegt, was hier veel schaduw. Dat maakte deze straat erg geschikt voor kaaspakhuizen waarin het niet warm mag worden. Nog steeds zijn veel panden herkenbaar als pakhuis. - [QR+8](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr8/) - Kromme Haven Deze straat loopt langs een bocht van de ‘Haven’, zoals de Lange Linschoten hier wordt genoemd. Tot in de 19e eeuw stonden hier drie boerderijen. Hiervan is er nog één herkenbaar op nr. 11-12. Het grote huis nr. 13 werd gebouwd voor de dames Vroesen uit Rotterdam. Van 1812 tot 1970 woonde hier de - [QR+4](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr4/) - Touwmusem "de Baanschuur" In deze voormalige baanschuur is vanaf 2001 het Touwmuseum gevestigd. De schuur dateert uit 1674. Hij werd gebruikt voor opslag van hennep, garen, gereedschap en het grote wiel waarmee touw werd gemaakt. Het wiel stond achter de deur aan de Wijngaardstraat. Over de Wijngaardstraat liep de grootgarenbaan die bij de schuur hoorde. - [QR+2](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr2/) - Woonhuis Fam.Lorentz : Leeuweringerstraat 11 / 13 In 1869 kocht tabaksplanter Lorentz het huis Leeuweringerstraat 11 aan. De familie wilde van Java naar Oudewater verhuizen. Leeuweringerstraat 11 werd de woning voor de bedienden. De nummers 13, 15 en 17 werden aangekocht en gesloopt. Een nieuw huis met een koetshuis en een stal verrezen hier. In - [QR+1](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/qr1/) - Oud Katholieke Kerk De Oudkatholieke kerk is gewijd aan de aartsengel Michaël en aan Johannes de Doper. Rond 1645 werd de huidige kosterswoning aangekocht om te dienen als schuilkerk. In 1700 was deze schuilkerk bouwvallig en te klein geworden. Het kerkbestuur kocht de panden van brouwerij ‘De Witte Leeuw’, Markt oostzijde 8 en 10, aan. - [Oud-katholieke kerk](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/oudkatholieke-kerk/) - Oud-katholieke kerk In 1882 werd de Oud-katholieke kerk, Leeuweringerstraat 12, verbouwd in neo-romaanse stijl. De architect was C. van Wijngaarden uit Woerden. In hetzelfde jaar werd ook de kosterswoning, Leeuweringerstraat 14, verbouwd naar een ontwerp van de architect M.C. van Wijngaarden. De Oud-katholieke St. Michaël en Johannes de Doper-kerk is sinds 1650 op deze plaats - [Sint Michaëlskerk](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/sint-michaels-kerk/) - St. Michaëlskerk Uit de verbouwing van een gotische kruiskerk in de 15de eeuw ontstane hallenkerk van drie beuken, overdekt door houten tongewelven. In het schip bakstenen zuilen met lijstkapitelen; in het veelhoekig gesloten koor, dat door recht gesloten nevenkoren geflankeerd wordt, zuilen met bladkapitelen in trachiet. Aan de zuidzijde van het koor een sacristie, eerste - [Brouwerij Het Wapen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/brouwerij-het-wapen/) - Brouwerij 'Het Wapen' Ook in een betrekkelijk kleine stad als Oudewater waren meerdere brouwerijen. Eén van die brouwerijen werd rond 1617 begonnen door een immigrant, Rutger Maertensz van Sypesteyn uit Haarlem. Zijn bedrijf lag in een betrekkelijk nieuwe wijk van Oudewater, IJsselveere. Als naam voor zijn brouwerij koos hij, heel origineel, ‘Het wapen van Haerlem’. - [Sint Franciscuskerk](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/gebouwen-van-oudewater/monumenten/sint-franciscus-kerk/) - St. Franciscuskerk De kerk werd tussen 1881 en 1882 gebouwd ter vervanging van een oudere en kleinere kerk uit 1803. De Sint Franciscuskerk werd ontworpen door Evert Margry, die een leerling van Pierre Cuypers was geweest. Margry ontwierp een driebeukige neogotische kruiskerk, met een pastorie. Margry ontwierp ook het hoofdaltaar en de altaren in de zijkapellen. - [sponsoren](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/sponsoren/) ## Verhalen - [Gerard David en de Sint Michaëlskerk](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/gerard-david-en-de-sint-michaelskerk/) - [1636 De Gave Gods](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/1636-de-gave-gods/) - [1647 De weging](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/1647-de-weging/) - [1755 De bruinvis van Gorsseling van Varsseveldt](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/1755-de-bruinvis-van-gorsseling-van-varsseveldt/) - [1532 Hennep in Hoenkoop](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/1532-hennep-in-hoenkoop/) - [1873 De machinefabriek](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/1873-de-machinefabriek/) - [1874 De weg](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/1874-de-weg/) - [1683 Brand in de brouwerij](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/1683-brand-in-de-brouwerij/) - [1733 Werken op de lijnbaan](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/1733-werken-op-de-lijnbaan/) - [Het graven van de Kerkwetering](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/het-graven-van-de-kerkwetering/) - [De inquisitie in Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/de-inquisitie-in-oudewater/) - [De fotograaf](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/de-fotograaf/) - [Een jaar in het Rode Dorp](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/een-jaar-in-het-rode-dorp/) - [De plattegrond van Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/verhalen/de-plattegrond-van-oudewater/) ## 3D FlipBook - [Oude waarden April 2021](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarden-april-2021/) - [Oude Waarden 0ktober 2013 | nr 18](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/4977/) - [Oude waarden nr 19 februari 2014](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarden-nr-19-februari-2014/) - [Oude waarden september 2020](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarden-september-2020/) - [Oude waarden april 2020](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarden-april-2020/) - [Oude waarden april 2019](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarden-april-2019/) - [Oude waarden augustus 2018](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarden-augustus-2018/) - [Oude waarden maart 2018](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarden-maart-2018/) - [Oude waarden juni 2017](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarden-juni-2017/) - [Oude waarden september 2016](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarden-september-2016/) - [Oude waarden mei 2016](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarden-mei-2016/) - [Oude waarden december 2015](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarden-december-2015/) - [Oude waarden oktober 2014](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarden-oktober-2014/) - [Oude waarde mei 2015 nr 21](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/3d-flip-book/oude-waarde-mei-2015-nr-21/) ## Timeline - [Herbegraving Johannes J. Vierbergen in Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/herbegraving-johan-j-vierbergen-in-oudewater/) - Johannes Jozeph Vierbergen was geboren op 5 april 1916. Hij stamde uit een Oudewaterse familie van mandenmakers. Johan werd douanier en kreeg als standplaats Bergeijk in Limburg. In Tweede Wereldoorlog werden Engelse piloten die een crash hadden overleefd en niet waren opgepakt, bij Bergeijk over de grens gebracht om naar Engeland terug te gaan. Johan - [Diede de Groot wint goud op de Paralympics](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/diede-de-groot-wint-goud-op-de-paralympics/) - Diede de Groot begon met rolstoeltennis toen zij 7 jaar oud was. In 2009, 13 jaar oud, won zij haar eerste titel in een toernooi. In 2013 werd zij wereldkampioen bij de junioren en nummer één op de wereldranglijst van de junioren. In de jaren die volgden won zij titel na titel en in 2018 - [Snelrewaard, Willeskop, Hekendorp en Papekop bij Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/snelrewaard-willeskop-hekendorp-en-papekop-bij-oudewater/) - In 1964 werden Hekendorp en Papekop als zelfstandige gemeentes opgeheven. Hekendorp werd een deel van de gemeente Driebruggen. Oukoop, sinds 1857 deel van de gemeente Hekendorp, werd bij de gemeente Reeuwijk gevoegd. Papekop en Lange Ruige Weide werden eveneens deel van de gemeente Driebruggen. In 1988 vond weer een gemeentelijke herindeling plaats. De gemeentes Snelrewaard - [Begin aanleg industrieterrein Tappersheul](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/begin-aanleg-industrieterrein-tappersheul/) - Vanouds waren bedrijven in de binnenstad gevestigd: werkplaatsen voor timmerlieden en metselaars, oliemolens, baanschuren, wagenmakerijen, slagerijen. De overlast werd geaccepteerd. Met de komst van stoommachines werd al duidelijk dat niet alle bedrijven in de binnenstad welkom waren. Bedrijven werden grootschaliger: een wagenmakerij werd een garagebedrijf, de timmerman had meer machines nodig om de productie te - [Gemeente Hoenkoop bij Oudewater gevoegd, Oudewater gaat over naar de provincie Utrecht](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/gemeente-hoenkoop-bij-oudewater-gevoegd-oudewater-gaat-over-naar-de-provincie-utrecht/) - Hoenkoop had in de twintigste eeuw weinig eigen voorzieningen. Er was geen school meer en er was nog één winkel. In sommige opzichten was het een soort verlengde van Oudewater: zo woonden de huisartsen van Oudewater in Hoenkoop. Hoenkoop was vooral een plattelandsgemeente, maar in de jaren ’60 was er wel een woonwijkje gebouwd op - [Eerste opnames voor de televisieserie ‘Swiebertje’](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/eerste-opnames-voor-de-televisieserie-swiebertje/) - In 1955 werden de eerste opnames gemaakt voor de televisieserie ‘Swiebertje’ met in de titelrol de acteur Joop Doderer. De avonturen van deze ‘zwerver’, veldwachter Bromsor, de burgemeester en zijn huishoudster Saartje werden al snel een enorm populaire jeugdserie. Toen er eenmaal buitenopnames gemaakt konden worden, koos de redactie voor Oudewater. De boerenbuurten rond het - [De Barbara-Mary stort neer in een weiland langs de Linschoten](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/de-barbara-mary-stort-neer-in-een-weiland-langs-de-linschoten/) - In de nacht van vrijdag 9 op 10 april 1943 ging de Engelse bommenwerper Barbara-Mary vanuit Engeland op weg om Duisburg te bombarderen. Op de terugweg raakten zij in luchtgevecht met Duitse jachttoestellen. De Barbara-Mary werd geraakt en vloog brandend over Oudewater. Het toestel stortte neer in een weiland langs de Linschoten en explodeerde. Alle - [De familie Vos wordt naar een vernietigingskamp gebracht](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/de-familie-vos-wordt-naar-een-vernietigingskamp-gebracht/) - In 1905 kwam de familie Vos voor het eerst in Oudewater wonen. In die tijd was er een bloeiende Joodse gemeenschap in Oudewater. Emanuel Vos had een bakkerij aan het Rodezand. Na een korte tijd in Culemborg kwam de familie terug naar Oudewater. Vos begon een winkel in huishoudelijke artikelen en manufacturen en vestigde zich - [Eerste uitbreidingsplannen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/eerste-uitbreidingsplannen/) - Al in de dertiger jaren was duidelijk dat er binnen de oude vestingwerken van Oudewater onvoldoende ruimte was voor woningbouw volgens de normen van de woningwet. In 1939 werden de eerste uitbreidingsplannen gemaakt. In 1948 startte het nieuwbouwproject Biezenpoortstraat-zuid – Oude Singel, binnen enkele jaren gevolgd door het project Oude Singel – Van der Griendstraat - [Begin van de restauratie van de waag](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/4106/) - De waag die in aan het einde van de zestiende eeuw verrees, had een trapgevel. In 1779 werd de trapgevel vervangen door een gepleisterde tuitgevel om te besparen in de onderhoudskosten. Al in 1925, nog voor de bouw van de nieuwe waag aan het Gasplein, verzocht de gemeente Oudewater om subsidie voor de restauratie van - [Opening van het zwembad op Statenland](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/opening-van-het-zwembad-op-statenland/) - In 1926 was in Oudewater de OZV (Oudewaterse Zwem Vereniging) opgericht. Er werd gezwommen in de IJssel en het enthousiasme was groot. Een zwemwedstrijd in september 1934 was aanleiding voor de oprichting van de Stichting Zwembad Oudewater. Met medewerking van de gemeente Oudewater kon in februari 1935 worden begonnen met grondwerkzaamheden voor een echt zwembad. - [Eerste vrouwelijke gemeenteraadslid van Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/eerste-vrouwelijke-gemeenteraadslid-van-oudewater/) - De invoering van het passieve kiesrecht voor vrouwen in 1917 en het actieve kiesrecht in 1923 had ook in Oudewater volgen. In 1929 wordt Theodora Catharina Ritman-van Rhijn gekozen als gemeenteraadslid voor een lokale partij. De burgemeester probeert in eerste instantie haar benoeming tegen te houden met als argument dat haar echtgenoot, apotheker Ritman, namens - [Bouw van het Rode Dorp](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/bouw-van-het-rode-dorp/) - In 1901 was de ‘Woningwet’ aangenomen. Huizen dienden voortaan meerdere kamers te hebben, er moest voldoende lucht en licht binnenkomen en ze moesten aangesloten zijn op de waterleiding. In Oudewater waren nog heel wat huizen die niet aan deze eisen voldeden en waar 5 tot 8 gezinnen gebruik moesten maken van één ‘secreet’. In 1921 - [Aanleg van de waterleiding in Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/aanleg-van-de-waterleiding-in-oudewater/) - In de negentiende eeuw was duidelijk geworden dat schoon water van belang was voor de volksgezondheid. In de gemeenteraad van Oudewater kwam dit al tijdens de cholera-epidemie van 1866 aan de orde. Aan het einde van de negentiende eeuw waren al in diverse steden watertorens gebouwd om de bevolking van schoon water te voorzien. Sommige - [Op 4 januari opent de nieuwe Openbare Lagere School](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/op-4-januari-opent-de-nieuwe-openbare-lagere-school/) - In 1878 was een nieuwe schoolwet aangenomen waarin met ingang van 1 januari 1884 strenge eisen werden gesteld aan de huisvesting. Een klas mocht uit niet meer dan 40 kinderen bestaan. Het oude schoolgebouw van Oudewater, achter het koor van de Ursulakapel, voldeed niet aan de eisen. Architect Martinus Cornelis van Wijngaarden maakte in 1882 - [Inwijding Sint Franciscuskerk](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/inwijding-sint-franciscuskerk/) - Tot in de Franse tijd maakten de katholieke staties gebruik van ‘schuilkerken’, kerken die vanaf de straat niet als kerk herkenbaar waren. In 1806 bouwde de statie van het Heilig Leven een echte kerk. In de loop van de negentiende eeuw werd dit gebouw te klein. In 1860 werd de statie verheven tot een parochie. - [Oprichting stoomtouwslagerij Van der Lee en olieslagerij H.W. Verloop](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/oprichting-stoomtouwslagerij-van-der-lee-en-olieslagerij-h-w-verloop/) - In het jaar 1880 gingen twee grote bedrijven van start. Het touwslagersbedrijf Van der Lee was gevestigd in 4-5 baanschuren langs de Biezenwal, strekkend van de Schutterstoren tot aan de voormalige Broeckerpoort over en langs de oude stadswal. Gijsbert van der Lee besloot in 1880 dat hij een stoommachine wilde installeren maar binnen de bebouwde - [Oprichting Machinefabriek De Jongh en co, later Machinefabriek De Hollandsche IJssel](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/oprichting-machinefabriek-de-jongh-en-co-later-machinefabriek-de-hollandsche-ijssel/) - In 1872 richtte Gerrit Johan Wilhelm de Jongh (1843-1913) de machinefabriek De Jongh & Co op. Deze fabriek, later bekend als Mchinefabriek ‘De Hollandsche IJssel’, lag op één van de lunetten van IJsselveere. De Jongh had in zijn eerdere carrière gezien hoe belangrijk emmerbaggermolens waren geweest voor de aanleg van de Nieuwe Waterweg. Zijn fabriek - [De verbreding van de Hollandsche IJssel binnen Oudewater gaat van start](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/de-verbreding-van-de-hollandsche-ijssel-binnen-oudewater-gaat-van-start/) - In 1854 hoorde het gemeentebestuur van Oudewater van de plannen om de Hollandsche IJssel te verbreden en de IJssel bij Oudewater om te leiden via de oude vestinggrachten ten zuiden van de stad. De rivier binnen Oudewater was te smal en vanwege de drie boogbruggen over de IJssel moesten schepen door de stad worden geboomd. - [Station Papekop aan de spoorlijn Rotterdam-Utrecht in gebruik genomen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/station-papekop-aan-de-spoorlijn-rotterdam-utrecht-in-gebruik-genomen/) - In 1845 kreeg de Nederlandsche Rhijnspoorweg-maatschappij de concessie voor de aanleg van de spoorlijn Utrecht-Rotterdam. In 1847 tekende koning Willem II het besluit over onteigening van grond voor de aanleg. Vanaf dat moment begon de aankoop van grond in Papekop en Ruige Weide. De voormalige eigenaren kregen recht van overpad om het land aan beide - [Eberhard Cornelis Rahms vestigt zich in Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/eberhard-cornelis-rahms-vestigt-zich-in-oudewater/) - Evert Rahms werd op 14 september 1823 in Rotterdam geboren als zoon van een bakker. Hij volgde tekenlessen maar toen zijn vader stierf, moest hij de bakkerij overnemen. In 1850 trouwde hij met Johanna Buys uit Oudewater en vier later kon hij de bakkerij in het pand Leeuweringerstraat 40 overnemen. In Oudewater begon Rahms direct - [Het Weeshuis wordt Oudeliedenhuis](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/het-weeshuis-wordt-oudeliedenhuis/) - In 1820 was het gemeentebestuur van Oudewater al ingegaan op het aanbod van Johannes van den Bosch om weeskinderen naar zijn kolonie in Veenhuizen te sturen. In 1826 waren nog twee weesjongens tijdelijk opgevangen in het Weeshuis, maar daarna stond het leeg. Ondertussen woonden ouderen die niet meer voor zichzelf konden zorgen in het Armhuis - [Geboorte Hendrik Pieter van Praag](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/geboorte-hendrik-pieter-van-praag/) - Op 13 maart 1827 werd Hendrik Pieter van Praag geboren. Hij was de zoon van de arts Isaac Salomon van Praag en van Maria Helena van Walt. Hendrik Pieter studeerde medicijnen in Leiden en kwam in 1849 weer terug naar Oudewater om een praktijk als arts te beginnen. Hij woonde in het huis Korte Havenstraat - [Napoleon brengt een bliksembezoek aan Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/4081/) - In september 1811 kwam het bericht dat Napoleon op zijn reis door Nederland Oudewater zou passeren. Onder leiding van burgemeester Johannes Justus Montijn begonnen de voorbereidingen: erepoorten binnen en buiten de stad, nieuwe vlaggen, verlichting van de belangrijke gebouwen en een erewacht bij de IJsselpoort. Op 26 oktober reisde Montijn nog op en neer naar - [In Goejanverwellesluis wordt prinses Wilhelmina een dag vastgehouden; in Oudewater doen de patriotten een greep naar de macht](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/in-goejanverwellesluis-wordt-prinses-wilhelmina-een-dag-vastgehouden-in-oudewater-doen-de-patriotten-een-greep-naar-de-macht/) - Aan het eind van de achttiende eeuw was de Republiek verdeeld in twee partijen: Oranjegezinden en Patriotten. In veel steden grepen de patriotten in 1787 naar de macht. Ze wisselden hun ‘vrijkorpsen’ (burgermilities) uit met andere steden. De directe aanleiding in Oudewater was de verhuur van de Doelen. De patriotten wilden een openbare verhuring, het - [Brand in drie baanschuren aan het zuideinde van de Achter- of Wijngaardstraat](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/brand-in-drie-baanschuren-aan-het-zuideinde-van-de-achter-of-wijngaardstraat/) - De touwindustrie was brandgevaarlijk. Vanouds waren er al voorschriften voor brandveiligheid: geen open vuur in de baanschuren of henneppakhuizen en touwslagers mochten niet roken. Op 4 oktober 1758 ontstond er brand in een baanschuur aan het zuideinde van de Achter- of Wijngaardstraat. Omdat de touwindustrie de wallen niet mocht gebruiken, waren er hier veel baanschuren - [Verkoop van het Gast- en Proveniershuis](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/verkoop-van-het-gast-en-proveniershuis/) - In 1717 was het Gast- en Proveniershuis failliet gegaan. 55 proveniers verschenen voor een notaris om te verklaren dat zij tien dagen niet te eten hadden gehad. De regenten hadden het geld belegd in land en door de veepest werd dat land niet verpacht en waren er al jarenlang geen inkomsten meer. De proveniers hadden - [Johannes de Jongh maakt de stadsplattegrond voor het boek van Van Kinschot](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/johannes-de-jongh-maakt-de-stadsplattegrond-voor-het-boek-van-van-kinschot/) - In 1745 vatte baljuw Gaspar Rudolph van Kinschot het plan op om een boek te schrijven over Oudewater. Hij verbleef vooral in Delft en daarom begon hij een correspondentie met de stadsbouwmeester van Oudewater, Johannes de Jongh. De Jongh leverde hem informatie over de belangrijke gebouwen van de stad. In deze tijd werd gewerkt aan - [Gerrit de Jongh koopt in Willeskop grond aan voor de bouw van een windhoutzaagmolen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/4072/) - Gerrit de Jongh kwam in 1699 in Oudewater wonen. Hij begon een timmermansbedrijf aan de Leeuweringerstraat, het huidige nummer 37. Al snel breidde hij zijn bedrijf uit door de naburige panden aan te kopen. In 1713 kocht hij grond aan in Willeskop, net voorbij de Damweg. Hier liet hij een windhoutzaagmolen bouwen. Hij maakte onder - [Het Franse leger bezet Oudewater, gevolgd door het leger van de Prins](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/het-franse-leger-bezet-oudewater-gevolgd-door-het-leger-van-de-prins/) - In 1672 trok het Franse leger de Republiek binnen. De Republiek was slecht voorbereid op een vijandige aanval. De prins van Oranje besloot een waterlinie ten westen van Oudewater aan te leggen om het leger tegen te houden. De grachten van Oudewater vielen droog en Oudewater had geen andere keuze dan overgave. Van 26 juni - [Dirck Stoop maakt een schilderij van de Oudewaterse moord](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/dirck-stoop-maakt-een-schilderij-van-de-oudewaterse-moord/) - In 1648 werd de Tachtigjarige Oorlog afgesloten met de Vrede van Munster. Oudewater had na 1575 niet meer te maken gehad met oorlogsgeweld, maar de ‘Oudewaterse Moord’ werd jaarlijks herdacht en de verhalen van de overlevenden bleven verteld worden. Net als diverse andere steden gaf het stadbestuur opdracht voor een kunstwerk om de oorlogservaring blijvend - [Aankoop van een huis in de Leeuweringerstraat voor gebruik als katholieke schuilkerk](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/aankoop-van-een-huis-in-de-leeuweringerstraat-voor-gebruik-als-katholieke-schuilkerk/) - Tot 1615 leefden er nog priesters in Oudewater die ooit aan de Sint Michaëlskerk of aan een klooster verbonden waren. Toen zij gestorven waren, moest er een priester van buiten komen om de mis op te dragen. Daar was minder tolerantie voor. Na enige tijd ontstond er een schuilkerk in het huis van de dochters - [Weging van Leentje Willemsdochter](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/weging-van-leentje-willemsdochter/) - In mei 1647 spande Jan Aertsz Benschopper, een boer aan de noordzijde van de Lange Linschoten, een proces aan tegen Annichgen Cornelisdochter, de huisvrouw van Simon Cornelisz. Uit de stukken blijkt niet waar dit over gaat, maar dat is wel overgeleverd. Annichgen heeft de vrouw van Jan Aertsz, Leentje Willemsdochter, ervan beschuldigd dat zij haar - [Pestepidemie](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/pestepidemie/) - Sinds de eerste grote uitbraak van de pest in Europa in 1350 was de ziekte nooit helemaal weg geweest. In 1574 en in 1624 kende Oudewater uitbraken van de pest. In het jaar 1636 vond weer een grote uitbraak plaats in heel Nederland en ook in Oudewater. Waar in een normale maand gemiddeld zes doden - [Met de bouw van de Waardpoort zijn de nieuwe vestingwerken voltooid](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/met-de-bouw-van-de-waardpoort-zijn-de-nieuwe-vestingwerken-voltooid/) - In november 1576 wisten de poorters van Oudewater het Spaanse bezettingsgarnizoen uit de stad te verjagen. De eerste prioriteit was verbetering van de vestingwerken. Dit gebeurde onder toezicht van de Superintendent van Fortificatiën, de Alkmaarse vestingbouwer Adriaan Anthoniszoon. In 1585 was de nieuwe Biezenpoort gereed. In dat jaar werd IJsselvere bij Oudewater gevoegd en begon - [Loterij voor de oprichting van het Weeshuis](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/loterij-voor-de-oprichting-van-het-weeshuis/) - In de zestiende eeuw worden in veel steden weeshuizen opgericht. In Oudewater zijn na 1575 ook veel weeskinderen, maar als er geen familie was, werden zij uitbesteed. Ook het Armhuis nam wezen op. In 1602 besloot het stadsbestuur om een Weeshuis op te richten. De goederen van de voormalige kloosters werden herverdeeld tussen het Gasthuis, - [Herbouw van het stadhuis](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/herbouw-van-het-stadhuis/) - Bij de inname van Oudewater in 1575 was het nieuwe stadhuis op de Visbrug beschadigd. In 1577 waren er nieuwe ramen ingezet en er was nieuw meubilair gekocht, maar de schade bleef zichtbaar. In 1588 was er genoeg geld voor een nieuw stadhuis. Metselaar Pieter Gerritsz Paemburch maakte het bestek. Hij kreeg ook de opdracht - [Het Spaanse leger neemt Oudewater in, de ‘Oudewaterse Moord’](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/het-spaanse-leger-neemt-oudewater-in-de-oudewaterse-moord/) - In juli 1575 werd Oudewater verrast door de komst van een Spaans leger. Binnen enkele dagen was de stad geheel omsingeld. Oudewater was gewaarschuwd om het land rond de stad onder water te zetten, maar had de waarschuwing niet serieus genomen, ook om economische redenen. De stad had stenen stadsmuren en er was nog steeds - [Oudewater verklaart zich voor de Prins van Oranje](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/oudewater-verklaart-zich-voor-de-prins-van-oranje/) - Op 1 april 1572 namen de Watergeuzen het stadje Den Briel in. Onder hen was Jan Pietersz van der Lee uit Oudewater. Met jonkheer Adriaen van Swieten kwam hij op 19 juni naar Oudewater en wist het stadsbestuur te overtuigen zich aan te sluiten bij de opstand. Onder leiding van de geus Barthold Enthes de - [De inquisitie probeert een pastoor van Oudewater te arresteren](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/de-inquisitie-probeert-een-pastoor-van-oudewater-te-arresteren/) - De zestiende eeuw was de eeuw van de reformatie: de katholieke kerk was niet langer het enige geloof. In 1554 kwam een inquisiteur naar Oudewater om een pastoor te arresteren. Dat mislukte omdat de burgers van Oudewater de inquisiteur en zijn mannen tegenhielden. Er waren meerdere priesters verbonden aan de Sint Michaëlskerk. Mogelijk ging het - [Eerste legger van de henneptiend in Hoenkoop](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/eerste-legger-van-de-henneptiend-in-hoenkoop/) - In de vijftiende eeuw was de bodemdaling van de polders rond Oudewater zo groot, dat het land te drassig werd om graan te verbouwen. De boeren gingen over op het verbouwen van vezelhennep wat goed te combineren was met veeteelt. Vezelhennep werd gebruikt voor het maken van touw voor de scheepvaart en garens voor visnetten. - [Maximiliaan van Oostenrijk bezoekt Oudewater en geeft opdracht voor de bouw van het kasteel bij de Linschoterpoort](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/maximiliaan-van-oostenrijk-bezoekt-oudewater-en-geeft-opdracht-voor-de-bouw-van-het-kasteel-bij-de-linschoterpoort/) - Na de dood van Karel de Stoute waren in Holland de Hoekse en Kabeljauwse twisten weer losgebarsten. In januari 1481 deden de Hoeken vanuit Utrecht een aanval op Leiden. Maximiliaan trok met een leger naar Leiden en de Hoekse leiders vluchtten naar Montfoort. Burggraaf Jan van Montfoort was niet alleen een voorman van de Hoeken - [Rond dit jaar wordt Gerard David in Oudewater geboren](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/rond-dit-jaar-wordt-gerard-david-in-oudewater-geboren/) - In de vijftiende eeuw werd de Sint Michaëlskerk verbouwd tot een hallekerk. In deze middeleeuwse Sint Michaëlskerk stonden zeker tien altaren. Elk altaar was voorzien van een geschilderd of gebeeldhouwd altaarstuk. In deze tijd moeten meerdere kunstenaars in Oudewater hebben gewoond om aan schilderwerk en beeldhouwwerk voor de kerk te werken. Eén van hen was - [Eerste vermelding van het stedenverbond van Delft, Alkmaar en Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/eerste-vermelding-van-het-stedenverbond-van-delft-alkmaar-en-oudewater/) - In 1427 legt het stadsbestuur van Oudewater een verklaring af die te maken heeft met het vrije verkeer tussen de burgers van Delft en Oudewater. Als een burger of poorter uit een stad wenste te vertrekken, moest die ‘exue’ betalen, een soort vertrekpremie. Het stadsbestuur van Oudewater zegde toe hiervan af te zien. Wat precies - [Het Gasthuis van Oudewater voor het eerst genoemd](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/het-gasthuis-van-oudewater-voor-het-eerst-genoemd/) - In de memorialen (de registers van dagelijkse zaken) van de Graven van Holland is in 1419 een overzicht opgenomen van de vestingwerken van Oudewater, met verbeterpunten. Tussen de Linschoterpoort en het ‘autaer’, de hoek waar de muur die naar de oude Waardpoort afboog, staat het Gasthuis genoemd. Gasthuizen waren bedoeld voor de opvang van arme - [Oudewater ondertekent de ‘akte van belofte’ om Jacoba van Beieren als landsvrouwe te erkennen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/oudewater-ondertekent-de-akte-van-belofte-om-jacoba-van-beieren-als-landsvrouwe-te-erkennen/) - In 1404 was graaf Willem VI zijn vader Albrecht van Beieren opgevolgd. In datzelfde jaar bevestigde hij alle privileges die Oudewater eerder had gekregen en hij gaf nog extra bevoegdheden op het gebied van de rechtspraak. In 1405 stelde hij de inwoners van Oudewater vrij van belasting op onroerend goed plus het recht om een - [Graaf Willem VI verleent toestemming voor de oprichting van het Ursulaklooster](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/graaf-willem-vi-verleent-toestemming-voor-de-oprichting-van-het-ursulaklooster/) - Al in 1399 was een groep vrome vrouwen uit Schoonhoven naar Oudewater gekomen om hier te leven als ‘zusters des gemenen levens’. Zij woonden in een huis aan het Heilig Leven. In 1412 kochten de zusters een huis in de Kapellestraat van ridder Jan van Vliet en nog een huis van pastoor Bartholomeus. Graaf Willem - [De sluis van Oudewater wordt vernieuwd](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/de-sluis-van-oudewater-wordt-vernieuwd/) - Met het graven van de Korte Linschoten werd de sluis in Oudewater van groter belang. Het Groot-Waterschap van Woerden besloot in 1367 dat de sluis vernieuwd moest worden op de plek waar op dat moment de ‘Jan Aelmans sluyze’ lag. De sluis moest groot genoeg zijn om schepen met tarwe te kunnen laten passeren, veertien - [Oudewater ingenomen door de Utrechtse bisschop Jan van Arkel](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/oudewater-ingenomen-door-de-utrechtse-bisschop-jan-van-arkel/) - In 1345 belegerde graaf Willem IV van Holland de stad Utrecht. Later dat jaar sneuvelde de graaf bij Stavoren. Hij had geen zoon en zijn zus, de Duitse keizerin Margaretha, wilde hem opvolgen. Dit was de eerste fase van de Hoekse en Kabeljauwse twisten. De Utrechtse bisschop Jan van Arkel maakte gebruik van de onrust - [Graaf Willem III van Henegouwen schenkt aan de broeders van het Sint Janshuis een hofstede naast hun kapel om als kerkhof te gebruiken](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/graaf-willem-iii-van-henegouwen-schenkt-aan-de-broeders-van-het-sint-janshuis-een-hofstede-naast-hun-kapel-om-als-kerkhof-te-gebruiken/) - Het Sint Janshuis was een Johannieter Commanderij. De Commanderij van Oudewater was ondergeschikt aan de Johannieter Commanderij van Utrecht, het Catharijneconvent, die al in de twaalfde eeuw op het Catharijneveld in Utrecht was gevestigd. De graaf deed de schenking van grond op verzoek van Jacob van Zuden, de commandeur van het Catharijneconvent en mede-oprichter van - [Graaf Willem III van Henegouwen geeft Oudewater 200 pond om stadsmuren te bouwen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/graaf-willem-iii-van-henegouwen-geeft-oudewater-200-pond-om-stadsmuren-te-bouwen/) - Stadsrechten houden in dat er verdedigingswerken mogen worden gebouwd. In de middeleeuwen was dat bij voorkeur een stenen muur, maar dat kostte veel geld. In de dertiende eeuw zal Oudewater daarom beveiligd zijn geweest met houten palissades en wallen. Voor de graaf van Holland was Oudewater een belangrijke grensstad tussen Holland en het Sticht. In - [Rond dit jaar wordt de kerktoren van de Sint Michaëlskerk gebouwd](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/rond-dit-jaar-wordt-de-kerktoren-van-de-sint-michaelskerk-gebouwd/) - In de elfde stond op de plaats van de huidige Sint Michaëlskerk een tufstenen kerkje. Tufsteen was kostbaar omdat het van ver moest komen. Waarschijnlijk stond hier eerder al een kerkje van hout en leem. In de dertiende eeuw werd het tufstenen kerkje uitgebreid met een dwarsschip en een koor van baksteen. Aan de westzijde - [Het Lombardenhuis van Oudewater voor het eerst genoemd](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/het-lombardenhuis-van-oudewater-voor-het-eerst-genoemd/) - Middeleeuwse kooplieden droegen zakken met muntgeld mee en moesten in een ander land eerst die munten uit hun eigen land wisselen voor de lokale munten. Die geldwisselaars ontwikkelden zich tot bankiers. In de middeleeuwen waren families uit Lombardije, Noord-Italië, heel actief als bankiers. Er werd dan ook gesproken van een ‘Lombardenhuis’. Lombarden vestigden zich alleen - [De Utrechtse bisschop Jan van Nassau draagt Oudewater in onderpand over aan Floris V](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/4012/) - Bisschop Jan van Nassau volgde in 1267 bisschop Hendrik van Vianden op. Hij kreeg al snel te maken met een opstand van Gijsbrecht van Amstel, die hem veel geld kostte. Vervolgens liet de paus geld inzamelen voor de kruistochten. De bisschop beroofde het rijke klooster van de Predikheren in Utrecht en daarom deed de paus - [De inwoners van Diemerbroek graven de Kerkwetering](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/de-inwoners-van-diemerbroek-graven-de-kerkwetering/) - In de twaalfde eeuw was er rond Oudewater op grote schaal veengrond ontgonnen en geschikt gemaakt voor landbouw. Met het graan en de opbrengst van veeteelt konden de mensen in de steden gevoed worden. Langs de rivieren waren dijken aangelegd. Maar de dijken braken regelmatig door. In 1234 liet de Utrechtse bisschop Otto van Holland - [Ruzie over de inkomsten uit de Ruige Weide of ‘Kustwic’](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/ruzie-over-de-inkomsten-uit-de-ruige-weide-of-kustwic/) - Rond 1250 was de ontginning van de Ruige Weide begonnen op instigatie van bisschop Hendrik van Vianden. Het was een tussenontginning en de kwaliteit van de grond was niet zo goed. Namen als ‘Bisschopsweide’ en ‘Kustwijc’, toegekend door de bisschop, bleven dan ook niet lang in gebruik. In zijn testament liet Hendrik van Vianden de - [Oudste vermelding van Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/oudste-vermelding-van-oudewater/) - Jaarlijks moest een tiende deel van de inkomsten van landbouw en handel worden afgedragen aan de kerk die daar rechten op had. In Oudewater was dat het kapittel van de Utrechtse kerk Oudmunster of Sint Salvator. Zij hadden ook het recht om priesters te benoemen in de kerk van Oudewater. Een kapittel wordt gevormd door - [Oudewater krijgt stadsrechten van bisschop Hendrik van Vianden](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/oudewater-krijgt-stadsrechten-van-bisschop-hendrik-van-vianden/) - Van 1249 tot 1267 was Hendrik van Vianden bisschop van Utrecht. Om zijn positie als wereldlijk heerser te versterken, gaf bisschop Hendrik aan diverse steden stadsrechten. Hasselt kreeg in 1252 stadsrechten, Amersfoort in 1259, Goor in 1263, Loenen en Vreeland in 1265. In de middeleeuwse kroniek van Heda wordt voor de stadsrechten van Oudewater de - [De gouw ‘Lek en IJssel’](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/ontstaan-van-de-nederzetting-oudewater/) - In de vroege middeleeuwen vielen de Krimpenerwaard en de Lopikerwaard in de gouw ‘Lek en IJssel’ of ‘in pago Lacke et Isla’ zoals het in 944 genoemd werd. In 944 schonk keizer Otto deze gouw, die eerder beleend was aan Waldger en zijn zoon Ratbot, aan de Utrechtse Oudmunster of Sint Salvatorkerk en de Sint - [De Wiericke wordt gegraven en de Goejanverwellesluis wordt aangelegd](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline/wiericke-wordt-gegraven/) - Vanaf de dertiende eeuw was het beheer van de dijken en het waterpeil in de polders in handen van waterschappen. Rond Oudewater waren tal van kleine waterschappen die samen vielen onder het Groot-Waterschap Woerden. Tot 1366 loosden de polders die behoorden tot het Groot-Waterschap Woerden hun water op de Rijn. In 1366 veranderde dat: er ## Shortcodes - [tijdlijn 1](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/?wptl_scbd=298) ## Evenementen - [Pubquiz over Oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/pubquiz-over-oudewater/) - De derde pubquiz over Oudewater. In groepjes van zes worden 70 meerkeuzevragen beantwoord, die allemaal met Oudewater te maken hebben. - [Terugkomavond excursies](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/terugkomavond-excursies/) - Terugkomavond excursies - [Lezing: de Feniks van Oudewater door Nettie Stoppelenburg](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/lezing-de-feniks-van-oudewater/) - Nettie Stoppelenburg geeft een lezing over haar laatste boek “De Feniks van Oudewater”. Hierin beschrijft zij de wederopbouw van Oudewater na de verjaging van de soldaten in Spaanse dienst, die in 1575 Oudewater hadden bezet. - [Lezing: Jacoba van Beieren door Kees van Hooft](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/lezing-jacoba-van-beieren-door-kees-van-hooft/) - Kees van Hooft verzorgt een lezing over Jacoba van Beieren, gravin van Holland, Zeeland en Henegouwen tussen 1417 en 1433. Zij werd slechts 35 jaar oud. - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-20/) - [Het vertrouwen in oorlogstijd.](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/het-vertrouwen-in-oorlogstijd/) - Jan de Jong geeft een lezing met als titel: Het vertrouwen in oorlogstijd. (Op wie kun je als onderduiker rekenen, Bij wie kun je terecht?) - [Lezing Wil van der Heiden](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/lezing-wil-van-der-heiden/) - Wil van der Heiden geeft een lezing over Oudewaterse winkels. - [Algemene ledenvergadering](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/algemene-ledenvergadering/) - Algemene ledenvergadering aansluitend een lezing van Wil van de Heiden - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-2/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open/) - Opening tentoonstelling - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-19/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-18/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-17/) - Open monumentendag. Stadsmuseum open gedurende het hele programma van Open monumentendag op 12 en 13 september. - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-16/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-15/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-14/) - Aansluitend aan de herdenking van de Oudewaterse moord. - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-13/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-12/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-11/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-10/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-9/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-8/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-7/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-6/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-5/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-4/) - [Stadsmuseum open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-open-3/) - [Lezing historicus Paul Abels over tweeluik Gouds regent.](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/lezing-historicus-paul-abels-over-tweeluik-gouds-regent/) - Lezing door de Goudse historicus Paul Abels over het tweeluik, waarop de Goudse regent Jan Jacobszoon van Rosendaal (van de polder tusssen Haastrecht en Oudewater) en zijn Oudewaterse echtgenote Leytge Amelgersdochter van Rijswijck staan afgebeeld. Het is de bedoeling, dat dit tweeluik in de trouwzaal van het oude stadhuis komt te hangen. - [Frans van Bork geeft een lezing met als titel: "de ontginning van het Hollands-Utrechtse veengebied".](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/frans-van-bork-geeft-een-lezing-met-als-titel-de-ontginning-van-het-hollands-utrechtse-veengebied/) - Frans van Bork geeft een lezing met als titel: "de ontginning van het Hollands-Utrechtse veengebied". - [Marja van Trier verzorgt een lezing over Peperstraten](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/marja-van-trier-verzorgt-een-lezing-over-peperstraten/) - Marja van Trier verzorgt een lezing over Peperstraten en die is er in Oudewater ook. - [Lezing van Wout van Kouwen met als titel "Rond de Franciscus".](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/lezing-van-wout-van-kouwen-met-als-titel-rond-de-franciscus/) - Lezing van Wout van Kouwen met als titel "Rond de Franciscus". - [Meerdaagse excursie naar Noordrijn-Westfalen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/meerdaagse-excursie-naar-noordrijn-westfalen/) - Noordrijn-Westfalen is een prachtige provincie met veel historie, schilderachtige plaatsen en industriële cultuur. Tijdens de excursie wordt o.a. Xanten bezocht. - [Lezing Dirck Volkertszoon Coornhert - Kees van Hooft](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/lezing-dirck-volkertszoon-coornhert-kees-van-hooft/) - Lezing van Kees van Hooft over Dirck Volkertszoon Coornhert, een 16e eeuwse kunstenaar, theoloog, filosoof enz. Hij was adviseur en medestander van Willem van Oranje. Hij heeft in Gouda gewoond en is daar begraven. - [Pubquiz - geschiedkundige vereniging](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/pubquiz-geschiedkundige-vereniging/) - De GVO pubquiz. Een gezellige avond met een hapje en een drankje. In groepjes van vijf wordt een groot aantal meerkeuzevragen over Oudewater beantwoord. - [Terugkomavond meerdaagse excursie](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/terugkomavond-meerdaagse-excursie-2/) - Terugkomavond voor de deelnemers aan de meerdaagse excursie. - [Stadsmuseum Oudewater open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-oudewater-open-25/) - [herfstvakantie] Museum geopend van 13:00 tot 16:00. - [Stadsmuseum Oudewater open](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/event/stadsmuseum-oudewater-open-24/) - [herfstvakantie] Museum geopend van 13:00 tot 16:00. ## Categorieën - [Uncategorized](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/uncategorized/) - [ledenbrief](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/ledenbrief/) - [Verhalen van oudewater](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/verhalen-van-oudewater/) - [Tijd van burgers en stoommachines](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/verhalen-van-oudewater/tijd-van-burgers-en-stoommachines/) - [1800-1900] - [Tijd van steden en staten](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/verhalen-van-oudewater/tijd-van-steden-en-staten/) - [1000-1500] - [Tijd van ontdekkers en hervormers](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/verhalen-van-oudewater/tijd-van-ontdekkers-en-hervormers/) - [1500-1600] - [Tijd van regenten en vorsten](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/verhalen-van-oudewater/tijd-van-regenten-en-vorsten/) - [1600-1700] - [Tijd van pruiken en revoluties](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/verhalen-van-oudewater/tijd-van-pruiken-en-revoluties/) - [1700-1800] - [Tijd van wereldoorlogen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/verhalen-van-oudewater/tijd-van-wereldoorlogen/) - [1900-1950] - [Hoofdlijnen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/hoofdlijnen/) - [Leven in een kwetsbare delta](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/hoofdlijnen/leven-in-een-kwetsbare-delta/) - [Wat geeft betekenis?](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/hoofdlijnen/wat-geeft-betekenis/) - [Woord en beeld verbinden](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/hoofdlijnen/woord-en-beeld-verbinden/) - [Wat weten wij?](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/hoofdlijnen/wat-weten-wij/) - [Wie telt er mee?](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/hoofdlijnen/wie-telt-er-mee/) - [Knooppunt van verbindingen](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/category/hoofdlijnen/knooppunt-van-verbindingen/) ## Category - [t/m 1299](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline-category/0-1299/) - [1300](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline-category/1300-99/) - [1400](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline-category/1400-99/) - [1500](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline-category/1500-99/) - [1600](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline-category/1600-99/) - [1700](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline-category/1700-99/) - [1800](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline-category/1800-99/) - [1900](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline-category/1900-99/) - [2000](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/timeline-category/2000-99/) ## Evenement Categorieën - [Lezing](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/lezingen-en-excursies/categorie/lezingen/) - [Excursie](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/lezingen-en-excursies/categorie/excursies/) - [Stadsmuseum](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/lezingen-en-excursies/categorie/stadsmuseum/) - [Overig](https://geschiedkundigeverenigingoudewater.nl/lezingen-en-excursies/categorie/overig/)